Bệnh viện tiếp nhận một bệnh nhân nam 48 tuổi vào viện vì nôn ói sau khi ăn, uống. Bệnh nhân được bác sĩ chỉ định siêu âm bụng tổng quát và nội soi dạ dày - thực quản.
Kết quả nội soi cho thấy: thoát vị hoành type I ( Hill VI), kèm trào ngược dạ dày thực quản Grade B (LA).
Hình ảnh nội soi tại BVĐK Tâm phúc.
* Thoát vị dạ dày qua cơ hoành (còn gọi là thoát vị khe thực quản): là tình trạng một phần của dạ dày chui lên trên cơ hoành - cơ hô hấp chính ngăn cách khoang ngực và ổ bụng - thông qua lỗ thực quản. Đây là bệnh lý tiêu hóa khá phổ biến, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.
- Nguyên nhân gây bệnh: Nguyên nhân chính xác thường không rõ ràng. Các yếu tố nguy cơ làm tăng áp lực ổ bụng và thúc đẩy thoát vị bao gồm: tuổi tác (các mô cơ thể lão hóa), béo phì, mang thai nhiều lần, ho mãn tính, táo bón kéo dài, nâng vật nặng sai tư thế, hoặc các chấn thương vùng bụng.
- Triệu chứng thường gặp: Điều thú vị là nhiều người bị thoát vị dạ dày nhưng không hề có triệu chứng. Khi có biểu hiện, phổ biến nhất là ợ nóng, nôn sau ăn uống, ợ trớ, đau tức ngực hoặc vùng thượng vị, khó nuốt, cảm giác no nhanh khi ăn. Các triệu chứng này thường tăng lên sau khi ăn no, khi nằm hoặc cúi người, và dễ bị nhầm lẫn với bệnh tim mạch.
- Biến chứng nguy hiểm:
+ Viêm thực quản mãn tính do trào ngược axit kéo dài, gây loét, hẹp thực quản hoặc Barrett thực quản - một tình trạng tiền ung thư.
+ Một biến chứng cấp tính hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm là nghẹt thoát vị, khi phần dạ dày chui lên bị xoắn lại, chèn ép, gây đau dữ dội, không thể nuốt hoặc nôn ra máu, cần can thiệp ngoại khoa khẩn cấp.
- Phương pháp điều trị:
+ Phần lớn được điều trị nội khoa bằng cách kiểm soát triệu chứng trào ngược bằng các thuốc giảm tiết axit, thuốc trung hòa axit hoặc thuốc bảo vệ niêm mạc thực quản.
+ Điều chỉnh lối sống là chìa khóa then chốt: ăn các bữa nhỏ, tránh nằm ngay sau khi ăn ít nhất 2-3 giờ, kê cao gối khi ngủ, giảm cân nếu thừa cân, tránh thực phẩm có hại như đồ chiên rán, cay nóng, cà phê, rượu bia.
+ Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi triệu chứng nặng, biến chứng xảy ra hoặc điều trị nội khoa thất bại.
- Cách phòng bệnh hiệu quả: Duy trì cân nặng hợp lý, xây dựng chế độ ăn uống khoa học, tránh các thói quen làm tăng áp lực ổ bụng như mặc quần áo quá chật, tập luyện đúng cách và điều trị dứt điểm các bệnh lý gây ho mãn tính hoặc táo bón.
Thoát vị dạ dày qua cơ hoành là một bệnh lý mạn tính nhưng có thể kiểm soát tốt. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và tầm soát sớm và tuân thủ phác đồ điều trị, thay đổi lối sống là cách tốt nhất để người bệnh chung sống hòa bình và ngăn ngừa biến chứng về lâu dài.